Hejmpaĝo > Gazetaraj komunikoj > Centjariĝo de la atenco de Sarajevo [2014-06-28]

Centjariĝo de la atenco de Sarajevo [2014-06-28]

ĵaŭdo 26a junio 2014

28a de junio 2014 : centjariĝo de la atenco de Sarajevo

Hodiaŭ, la 26an de junio 2014, le regantoj de Eŭropa Unio kunvenas en Belgujo por Eŭropa Konsilio. Tio ne eksterordinaras, sed tiu kunveno ne okazas en Bruselo, sed en Ipro (Ieper, Ypres), je cento do kilometroj. Tiu loko elektiĝis memore al la bataloj de la Granda Milito kiu tie fariĝis inter 1915 kaj 1917.
La millionoj da mortintoj de la okcidenta fronto, en Francujo kaj en Belgujo, ne lasu nin forgesi, ke tiun unuan mondmiliton kaŭzis evento distanca je ĉirkaŭ 2000 kilometroj, la 28an de junio 1914, en Sarajevo, en Bosnio : la murdo de la tronheredanto de Aŭstrujo-Hungarujo.

Tiam la « duobla monarĥio », la Aŭtra-Hungara Imperio, estis Ŝato inter la plej vastaj kaj plej popolitaj de Eŭropo, kun intensa intelekta vivo kaj multaj sciencistoj, verkistoj, muzikistoj.... tie vivis Gregor Mendel, la fondinto de la genetiko, ankaŭ Sigmund Freud, Bedřich Smetana kaj la familio Strauss.
Tamen, tiu imperio estis fragila, aparte pro la diverseco de la lingvoj. La oficiala lingvo de la administracio estis la germana, sed la germanlingvanoj konsistigis nur malplimulton de la loĝantoj. La alia ĉefa lingvo estis la hungara, sed proksimume duono de la loĝantoj parolis slavan lingvon : ĉeĥan, slovakan, kroatan, ktp.
Tiu diverseco de la popoloj kunekzistanta en unu sama Ŝtato kaŭzis la malfortecon de tiu Ŝato, malforto milita, sed ankaŭ politika. La atencon, kiu mortigis la ĉefdukon Franz Ferdinand, faris personoj volantaj disigi la slavajn popolojn de la centra registaro ; ankaŭ aliaj separismaj tendencoj okazis en aliaj regionoj de la impero : la popoloj ne rekonis sin en la centra registaro.
La Aŭstra-Hungara Imperio ne rezistis la plenan krizon de la Grando Milito.

Eble la nuna situacio en la Eŭropa Unio similas al ĝi. La lastaj balotoj de la 26a de majo montris ke la eŭropaj popoloj malfidas la centran Bruselan administracion, kiu parolas la anglan, lingvon fremdan al la plimulto inter ili.

Malgraŭ ĝiaj 500 millionoj da loĝantoj, inter la plej riĉaj de la planedo, la Eŭropa Unio estas tre fragila strukturo. Demokratia debato maleblas en la Eŭropa Unio, ĉar ne ekzistas komuna lingvo por ke ĉiuj eŭropanoj povu paroli inter si kaj debati sian estontecon.
La centra administracio funkcias en la angla, sen povi interkomuniki kun siaj bazaj administritoj. La retejoj de la Eŭropa Komisiono estas plejparte en la angla, kio malhelpas reagojn, necesajn en ĉiu stabila sistemo. La civitanoj ne komprenas la Bruselan administracion, kiu ne komprenas la civitanojn.

Eŭropo-Demokratio-Esperanto estas movado de la tuta Eŭropa Unio. Danke al la internacia lingvo Esperanto, debatoj eblas inter eŭropanoj de diversaj lingvoj, laŭ maniero egal-justa. Ni daŭrigas labori por vera demokratia eŭropa debato, kondiĉo necesa por la konstruado de eŭropa popolo, por Eŭropa Unio malpli fragila ol la Aŭstrujo-Hungarujo de 1914.

Pierre Dieumegard, sekretario de Eŭropo-Demokratio-Esperanto (Francujo), telefono +33-665 778 668


Gazetara komuniko

Europe-Démocratie-Espéranto (France) : www.ede2014.fr, e-d-e.fr
courriel : presse@e-d-e.org ; 98 rue Michel-Ange, 75016 Paris

Eŭropo-Demokratio-Esperanto : e-d-e.org

JPEG - 12.3 kb
filmeto FR 2014
JPEG - 3.5 kb
filmeto FR 2009
JPEG - 4.5 kb
filmeto DE 2009
JPEG - 3.3 kb
filmeto FR 2004

revue ESPERANTO-info


Elŝutu la novajn informilojn :

[eo] Informilo 2009 (PDF, 887kb) {PDF}

Dokumentoj

SPIP | | Mapo de la retejo | Gvati vivon de la retejo RSS 2.0